Zmienna

Zmienna – termin ten w naukach społecznych odnosi się do cech ustalonych dla każdej osoby lub innej całości społecznej, które można zaobserwować na różnych poziomach i w różnym natężeniu. Zmienne mierzą społeczne konstrukty (takie jak np. klasa społeczna, wiek) w sposób umożliwiający ich analizę liczbową. Pozwalają na ukazanie zmienności wewnątrz populacji. Zmienna nie jest wielkością stałą, lecz przybiera różne wartości (por. Słownik socjologii 2005: 443).

Proces tworzenia zmiennych na podstawie konstruktów teoretycznych (tzw. operacjonalizacja) napotyka zwykle pewne trudności w postaci trafności i rzetelności pomiaru (tamże).

Można powiedzieć, że zmienne są to logicznie pogrupowane wartości, np. mężczyzna i kobieta to dwie wartości, natomiast płeć to utworzona z nich zmienna. Inne przykłady zmiennych to:

  • zawód (wartości: rolnik, nauczyciel, kierowca, przedsiębiorca itp.),
  • wykształcenie (wartości: wyższe, średnie, podstawowe itp.),
  • klasa społeczna (wartości: klasa wyższa, klasa średnia itp.),
  • stan cywilny (wartości: kawaler/ panna, zamężny/na, wdowiec/wdowa itp.).

Wartości to cechy lub atrybuty, które opisują przedmiot (np. kobieta, konserwatywna, niezamężna), natomiast zmienne to skategoryzowane wartości (np. płeć, poglądy polityczne, stan cywilny) (por. Babbie 2007: 41).

Zmienna – „(…) cechy przedmiotów, jednostek i grup, jak dochody czy wzrost, poddaje się kategoryzacji, co pozwala na dokonywanie porównań tych wartości z innymi lub zestawień w czasie” (Giddens 2004: 739).

Możemy wyróżnić: zmienną zależną i zmienną niezależną.

BIBLIOGRAFIA

  1. Babbie, E. 2007. Badania społeczne w praktyce. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  2. Giddens, A. 2004. Socjologia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  3. Słownik socjologii. 2005. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Pin It

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>