zgłoś referat
ogłoszenia
konferencje
recenzje
wiedza
30/07/2014
MS » Metodologia i metodyka » Wywiad jakościowy: teoria i praktyka
Wywiad jakościowy: teoria i praktyka



Wywiad jakościowy:

teoria i praktyka


Wywiad jakościowy - jest rozmową pomiędzy prowadzącym, a respondentem, w trakcie której prowadzący kładzie szczególny nacisk na pewne tematy, poruszne przez respondenta i wyznacza ogólny kierunek rozmowy. Wywiad jakościowy "(...) jest interakcją między prowadzącym a respondentem. Prowadzący ma w nim ogólny plan badania, lecz nie jest to konkretny zestaw pytań, które należy zadać z użyciem konkretnych słów i w ustalonym porządku. Jest zarazem bardzo ważne, aby prowadzący wywiad jakościowy, podobnie jak ankieter prowadzący sondaż, był doskonale obeznany z pytaniami, które ma zadać. Dzięki temu wywiad będzie przebiegał gładko i naturalnie" (Babbie 2007: 327).


Wyróżniamy trzy typy wywiadu:

  1. Wywiad nieustrukturyzowany (swobodny, otwarty) – prowadzący nie ma konkretnego zestawu pytań, lecz podąża za tematem dyskusji.

  2. Wywiad częściowo-ustrukturyzowany – zawiera dyspozycja jakie zagadnienia powinny być poruszane.

  3. Wywiad ustrukturyzowany (standaryzowany) – prowadzący ma listę wcześniej przygotowanych pytań, które ma zadać w określonej formie i w określonej kolejności. Nie wolno mu wychodzić poza szablon pytania.

Trudno powiedzieć jaki typ wywiadu jest najlepszy, zależy to zwykle od okoliczności. Jeśli np. chcemy przeprowadzić zwiad badawczy i nie mamy odpowiedniej wiedzy o środowisku, aby przygotować zestaw pytań, wówczas można zastosować wywiad swobodny. Według podręczników akademickich najlepszy jest wywiad ustrukturyzowany ponieważ wiemy w jakim kierunku podążamy i co chcemy osiągnąć. Ponadto pozwala zdobyć wiedzę wystandaryzowaną. Praktycy twierdzą jednak, że najlepszy jest wywiad częściowo-ustrukturyzowany, gdzie co prawda są pewne wytyczne, jednak jest także możliwość pogłębienia wiedzy o interesującym nas zagadnieniu.

Typowe błędy przy przeprowadzaniu wywiadu:

  1. Brak zainteresowania wypowiedzią drugiej osoby.

  2. Wyłączamy uwagę, błądzimy myślami, zamiast skoncentrować się na rozmówcy i na tym co mówi (można z tym walczyć, przez np. robienie notatek).

  3. Uleganie stereotypom.

  4. Uleganie pierwszemu wrażeniu – trzeba wziąć pod uwagę, że rozmówca stara się nam przypodobać.

  5. Dyskutowanie z respondentem – należy pamiętać, że to respondent jest dla nas ekspertem i to od niego chcemy uzyskać informacje, a nie odwrotnie.

  6. Czytanie pytań z kartki – zaburza proces rozmowy i stwarza wrażenie braku profesjonalizmu.

  7. Stosowanie pytań naprowadzających (tendencyjnych) – gdzie niejako narzucamy rozmówcy swój punkt widzenia.

Wskazówki praktyczne:

  1. Nagrywaj wypowiedzi respondenta dyktafonem. Umożliwia to dokładną transkrypcję i stawia moderatora w komfortowej sytuacji, gdzie może „brać udział w rozmowie”, zamiast ciągle notować.

  2. Wybieraj miejsca na przeprowadzenie wywiadu w miarę ciche, gdzie spokojnie można porozmawiać i nie być niepokojonym, przez np. dzieci, żonę, męża respondenta, czy też obcych ludzi, którzy zakłócą nagranie i atmosferę.

  3. Respondent będzie chciał wiedzieć w jakim celu przeprowadzany jest wywiad, czemu ma służyć ta wiedza i jak zostanie wykorzystana, dlatego warto przygotować sobie wcześniej odpowiedzi na te pytania.

  4. Należy być grzecznym i uprzejmym, niezależnie od sytuacji.

  5. Należy być słuchaczem, który nie ocenia tego co powiedział respondent. Choćbyśmy zagotowali się od środka na to co mówi, należy zachować dystans i spokój, jesteśmy obiektywnymi obserwatorami.

  6. Należy być zaciekawionym tym co mówi respondent, patrzeć mu w oczy, słuchać uważnie. Niedopuszczalne jest błądzenie wzrokiem, czy też myślami.

  7. W pewnych przypadkach zasadne jest sporządzanie własnych notatek, jednak należy robić to w taki sposób aby respondent nie widział co piszemy.

  8. Szanuj czas respondenta i nie przedłużaj niepotrzebnie wywiadu. Ma on trwać tyle ile zostało ustalone z respondentem na początku.

  9. Po przeprowadzeniu wywiadu znajdź spokojne miejsce i opisz uwarunkowania wywiadu, wygląd i zachowanie respondenta, reakcję na poszczególne pytania, jeśli odbiegała ona od reszty. Można uwzględnić, przy którym pytaniu się zdenerwował, które chciał ominąć itp.

Schemat transkrypcji


BIBLIOGRAFIA

  1. Babbie, E. 2007. Badania społeczne w praktyce. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Ostatnio dodane artykuły i konferencje
· CAWI (Computer Assisted Web Interviews)
· Polityki pamięci i dyskursy pamięci w 100-lecie wybuchu I wojny światowej
· Marcin Napiórkowski. Władza wyobraźni. Kto wymyśla, co zdarzyło się wczoraj
· Joy Hendry. Japończycy. Kultura i społeczeństwo
· Stany Zjednoczone w polityce międzynarodowej
· Kontrola antyplagiatowa prac dyplomowych w świetle nowelizacji ustawy Praw...
· Malinowe oskary
· V Dzień Badacza
· Szkoły teoretyczne i podejścia metodologiczne we współczesnej europejskiej...
Popularne
· Hipoteza badawcza. Tworzenie hipotez [119127]
· Analiza SWOT/TOWS krok po kroku. Wybór strategii (cz. 1z4) [76468]
· Praca magisterska [67361]
· Projekt badań (etapy) [54998]
· Dobór próby [43052]
· Budowa kwestionariusza. Rodzaje pytań [41086]
· Klasyczny model przejścia demograficznego (cz. 1z3) [36388]
· Rola społeczna [35931]
· Konspekt pracy magisterskiej [35832]
· Wywiad jakościowy: teoria i praktyka [35593]
· Kwestionariusz ankiety a kwestionariusz wywiadu [35341]
· Zmienna zależna [35320]
Znajdź nas na Facebooku